Voeding en ontsteking
We weten allemaal dat te veel suiker niet goed voor ons is. We denken daarbij vaak aan gaatjes in onze tanden of een paar kilo extra op de weegschaal. Maar wat er in ons lichaam gebeurt na het eten van die gevulde koek of dat blikje frisdrank, is een stuk ingewikkelder en serieuzer. Er is een directe lijn te trekken tussen suikerconsumptie, je insulinespiegel en het ontstaan van zogenaamde laaggradige ontstekingen (low-grade inflammation).
En dat is daadwerkelijk een groot probleem. Dat suikers je bij (over)consumptie een energiedip kunnen geven weten we. Maar in mijn praktijk zie ik minstens zoveel mensen met klachten die terug te voeren zijn op het ontstaan van de laaggradige ontstekingen. En dat is een groot gezondheidsrisico. Zowel op het gebied van blessures als bij het ontstaan van welvaartsziektes.
Zodra je koolhydraten (en met name snelle suikers) eet, worden deze omgezet in glucose. Deze glucose komt in je bloedbaan terecht, waardoor je bloedsuikerspiegel stijgt. Je lichaam wil deze bloedsuikerspiegel stabiel houden. Daarom geeft je alvleesklier direct een signaal af om het hormoon insuline te produceren. Zie insuline als de sleutel die de deuren van je lichaamscellen opent. Dankzij insuline kan de glucose uit je bloed de cellen in, waar het wordt gebruikt als energie.
Tot zover is er niets aan de hand; dit is een natuurlijk proces. Het probleem ontstaat echter bij overdaad en frequentie. In ons huidige westerse dieet eten we vaak de hele dag door suikerrijke producten. Hierdoor moet de alvleesklier overuren draaien en is er constant veel insuline in het bloed aanwezig. Vergelijk het met een deurbel. Als er af en toe iemand aanbelt (insuline), doe je open (cel neemt glucose op). Maar als je bel de hele dag onafgebroken rinkelt, word je 'doof' voor het geluid en doe je niet meer open. Dit noemen we insulineresistentie.
Je cellen reageren niet meer goed op insuline. Het gevolg?
Je bloedsuikerspiegel blijft hoog.
Je alvleesklier maakt nog meer insuline aan om die cellen toch open te krijgen.
Je krijgt torenhoge insulinespiegels in je bloed (hyperinsulinemie).
De link met laaggradige ontstekingen
Hier komt de cruciale link naar ontstekingen. Hoge insulinespiegels en insulineresistentie zetten een kettingreactie in gang die leidt tot ontstekingen:
1. Opslag van visceraal vet
Als je cellen vol zitten en niet meer open gaan, wordt de overtollige energie opgeslagen als vet. Dit gebeurt vaak rondom de organen in de buikholte (visceraal vet). Dit buikvet is geen passief weefsel; het is hormonaal zeer actief en produceert continu pro-inflammatoire cytokines. Dit zijn stofjes die het immuunsysteem activeren en ontstekingen aanwakkeren.
2. Oxidatieve stress
Een constant hoge bloedsuikerspiegel zorgt voor 'versuikering' van eiwitten in je bloed (glycatie) en veroorzaakt oxidatieve stress. Dit beschadigt je cellen. Je immuunsysteem ziet deze schade en reageert met een ontstekingsreactie om het op te ruimen.
3. Het vuur smeult: laaggradige ontsteking
In tegenstelling tot een acute ontsteking (zoals een rode, dikke enkel na een verstuiking), voel je laaggradige ontsteking niet direct. Het is een sluimerend proces. Het immuunsysteem staat continu 'aan', maar op een laag pitje. Op de lange termijn wordt dit in verband gebracht met diverse welvaartsziekten, waaronder hart- en vaatziekten, type 2 diabetes, gewrichtsklachten en zelfs depressie. Suiker is lekker, maar de prijs die je lichaam betaalt bij overmatige consumptie is hoog. Door te begrijpen hoe insuline werkt, zie je dat die 'energy rush' van suiker uiteindelijk leidt tot een uitgeput en ontstoken lichaam. Door slimmer te eten, kun je het vuurtje van de laaggradige ontstekingen doven, blessures voorkomen en oplossen en je energie terugwinnen.
Wanneer blijkt dat dit probleem bij je speelt gaan we dit op zo kort mogelijke termijn aanpakken.
